Przyszedłem, zobaczyłem i odszedłem….

0
342
Symposium Henryk Bereska
Zu Ehren Henryk Bereskas führte das Dedecius Archiv ein Symposium im Collegium Polonicum durch.

Przyszedłem, zobaczyłem i odszedłem….

Sympozjum o Henryku Beresce w Collegium Polonicum w Słubicach

Henryk Bereska – to jest dla mnie ten po niemiecku nazwany „Kaff“, ta piaskowa góra pod Berlinem, ta dziura, gdzie nie ma nic. Dla Henryka jednak ta wieś Kolberg zapewne całym światem.

Goście na sympozjum

Henryk Bereska – to było również w czwartek w zeszłym tygodniu sympozjum w Słubicach pod tytułem „Przyszedłem, zobaczyłam i odszedłem“. Byli na nim Pani Prezydent Viadriny prof. dr Julia von Blumenthal, dyrektor administracji Collegium Polonicum Krzysztof Wojciechowski, przewodniczący Fundacji Karla Dedeciusa Hans-Gerd Happel, Pani prof. dr Gabriela Matuszek z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, prof. dr Grażyna Szewczyk ze Śląska i wielu innych gości – przede wszystkim żona Henryka Bereski, Gilda Bereska, i jego córka Odette Bereska.

Ehefrau und Tochter Bereska
Tochter und Ehefrau Bereska während des Symposiums.

Pare dni temu szukałam czegoś w redakcji, dla której pracuję jako reporterka. Redakcja będzie się przeprowadzać, więc trzeba zrobić porządek w szafach. W pewnym momencie znalazłam książkę Henryka Bereski „Auf einem Berg aus Sand“(Na górze z piasku). Przypadek? Przekartowałam ją i już na drugiej stronie spotkałam na zdjęciu Henryka – takiego, jak go poznałam, kiedy jako młoda dziennikarka zaczęłam pracować po studiach. Na pierwszym spotkaniu byłam pod wrażeniem. Henryk wtedy był już znany jako tłumacz z języka polskiego na niemiecki. Przyznam, że trochę się go bałam. Dziś nie wiem dlaczego, ponieważ nie było powodu. Przywitał się ze mną, jak byśmy się znali od dawna. Opowiadał mi trochę o tym, kiedy (1926) i gdzie się urodził. Nazwa Szopienice nic mi nie mówiła, ale zorientowałam się, że to niedaleko znanych mi Katowic.

Mieszkał z rodzicami w familoku na Śląsku. Prawdopodobnie wtedy akurat zaczęłam się uczyć polskiego, kiedy się spotkaliśmy po raz pierwszy, a to słowo „familok“ było dla mnie całkiem nowe. Zrobiło na mnie tak samo wielkie wrażenie, jak sam Henryk, z którym szybko przeszliśmy na „ty“. Pamiętam to słowo i Henryka aż do dziś. Oba faszynujące.

Henryk przewożnik

Henryk tak naprawdę był “przewoźnikiem” z języka polskiego na niemiecki, przełożył ponad 200 książek. Zmagał się z tekstami, szukał odpowiednich słówek, ale nie tylko, ponieważ szukał duszy tekstu, czyli książki. Znalazł! W ten sposób czytelnicy z NRD mogli się poznać z takimi osobowościami z Polski, jak Zbigniew Herbert, Tadeusz Różewicz lub Adam Zagajewski. Wiedziałam, że Henryk Bereska był znany jako tłumacz z polskiego, ale dopiero teraz do końca zrozumiałam, że Henryk Bereska był odpowiednikiem Karla Dedeciusa, również tłumacza z polskiego na niemiecki. Łączył obu język polski, a rozdzieliła granica w środku Niemiec, żelazna kurtyna między wschodem a zachodem. Tej granicy już nie ma, ale dla obu tłumaczy istniała ona przez długie lata.  Dopiero teraz ta granica zaczyna rozmazywać się. Fundacja Karla Dedeciusa istnieje 5 lat. W roku 2004 Henryk Bereska podarowa swój archiwum uniwersytetowi nad Odrą. Tam wielcy tłumaczy z języka polskiego zostali pojednani.  

Ausstellung über Henryk Bereska
Am Rande des Symposiums wurde eine Ausstellung über Henryk Bereska eröffnet.

Henryk Bereska zmarł w roku 2005. 13 lat temu. W czasie sympozjum wielu jego przyjaciół, w tym jego żona, i córka, wspominało, co przeżyli razem z Henrykiem – w czasie pracy, spacerów po Museumsinsel w Berlinie lub kiedy razem poszli do knajpy, co Henryk na złość żonie bardzo lubił robić. Po sympozjum można było oglądnąć wystawę o Henryku Beresce. Rzuciło mi się w oczy, że kiedy miał 10 lat, dostał ocenę dostateczną z języka niemieckiego, ale z polskiego dobrą. Nasz Henryk –  tak ciekawie kształtowały się jego losy.  Magda Handerek (Berlin po polsku) pokazała swój film o Henryku Beresce. Wzruszający, ciepły film o osobie, której już nie ma na świecie, ale ciągle jest obecna.

HINTERLASSEN SIE EINE ANTWORT

Please enter your comment!
Please enter your name here